Prace doktorskie

  • Drukuj
Magdalena Błaszczyk (2014)
Znaczenie zieleni i jej wpływ na społeczne funkcjonowanie ulicy

(w opracowaniu)

Agata Cieszewska (2002)
Modele struktury krajobrazu i ich zastosowanie w planowaniu przestrzennym.
Celem rozprawy było zestawienie dwóch głównych ujęć struktury krajobrazu - modelu geokompleksowego oraz modelu płatów i korytarzy, próba określenia relacji między nimi i możliwości ich zastosowania w planowaniu przestrzennym. Analizę sposobów ujmowania struktury środowiska przyrodniczego w planowaniu przestrzennym przeprowadzono biorąc pod uwagę plany ochrony parków krajobrazowych. W pierwszej części pracy zawarto dyskusję podstaw teoretyczno - metodycznych obydwu modeli i ewolucji ich zastosowania w praktyce planistycznej, w drugiej porównano analizowane sposoby podziału przestrzeni na poligonie badawczym obejmującym Przedborski Park Krajobrazowy (PPK). Dla PPK przy wykorzystaniu technik GIS wykonano mapę geokompleksów oraz mapę płatów i korytarzy w skali 1: 25000, które zostały przedstawione jako synteza krajobrazowa do planu ochrony parku. Do analizy modeli zastosowano metody jakościowe i ilościowe. Uzyskane informacje były podstawą do określenia użyteczności obydwu modeli do potrzeb planu ochrony parku krajobrazowego. Stwierdzono komplementarność modeli ze względu na zawarte informacje o stanie i funkcjonowaniu środowiska przyrodniczego. Przeprowadzona w pracy analiza jednocześnie wskazała, że nie mogą one być stosowane zamiennie jako alternatywne metody identyfikacji struktury krajobrazu.

Monika Domanowska (2014)
Degradacja terenów zieleni na przykładzie Warszawy

(w opracowaniu)

Joanna Dudek-Klimiuk (2003)
Przestrzenne i ideowe powiązania pomiędzy teatrem i ogrodem.
Celem pracy było wykazanie powiązań występujących pomiędzy kształtowaniem przestrzeni teatralnych i ogrodowych oraz usystematyzowanie informacji dotyczących polskich przykładów barokowego teatru ogrodowego jako szczególnego przypadku powiązania teatru ze sztuką ogrodową. Zakres pracy obejmuje obiekty projektowane do 1795 r. w granicach ówczesnej Rzeczpospolitej z uwzględnieniem jej współczesnych granic. Przez związki ideowe rozumiane są: analogiczne cele zawarte w definicjach pojęć teatru i ogrodu, związki wynikające z podobnych środków przekazu uatrakcyjniających kompozycje ogrodowe i sztuki teatralne oraz „teatralność” zabaw dworskich. Związki przestrzenne występują wówczas, gdy ogród staje się przestrzenią adaptowaną do działań teatralnych lub gdy na jego terenie powstaje obiekt zaliczany do przestrzeni teatralnej otwartej, specjalnie urządzonej: barokowy teatr ogrodowy oraz klasycystyczny amfiteatr. Ze względu na postawiony cel pracy, najbardziej interesującymi obiektami badań były barokowe teatry ogrodowe. Praca zawiera opracowane w formie 15 kart katalogowych opisy i analizy polskich przykładów teatrów ogrodowych.

Beata Fortuna-Antoszkiewicz (2002)
Przemiany formy elementów i układów ogrodowych wzdłuż traktów komunikacyjnych na przykładzie Traktu Królewskiego w Warszawie.
Celem pracy było określenie dynamiki przekształceń form elementów i układów ogrodowych wzdłuż traktów komunikacyjnych na przykładzie Traktu Królewskiego w Warszawie. Zakres badań obejmował: analizy stanu Traktu Królewskiego w Warszawie (od XV w. do czasów współczesnych) w zakresie identyfikacji elementów i układów ogrodowych oraz przemian ich formy na tle przekształceń urbanistycznych Traktu; rozpoznanie stanu wybranych obiektów z terenu Polski w zakresie struktury przestrzennej i występujących elementów i układów ogrodowych (3 trakty reprezentacyjne: Kraków, Gdańsk, Lublin). Przeprowadzone badania (badania terenowe, analiza historyczna, formalna, porównawcza) umożliwiły: rozpoznanie rodzajów elementów i układów ogrodowych występujących przy traktach komunikacyjnych; określenie ich znaczenia kompozycyjnego i funkcjonalnego w strukturze przestrzennej traktów (sekwencja wnętrz); określenie kierunku dotychczasowych przekształceń elementów i układów ogrodowych Traktu Królewskiego w Warszawie wraz z dynamiką przemian ich formy; prognozowanie kierunku zmian w zakresie kształtowania elementów i układów ogrodowych wzdłuż traktów komunikacyjnych w przyszłości.
Agnieszka GawŁowska (2001)
Programowanie ogrodów dziecięcych przy placówkach rehabilitacyjnych i integracyjnych.
Celem pracy było opracowanie programu ogrodu rehabilitacyjno-integracyjnego dla dzieci. Zakres obejmował wybrane sanatoria dziecięce na terenie Polski oraz wybrane przedszkola integracyjne na terenie Warszawy. Na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych wśród pracowników placówek badawczych oraz obserwacji zabaw dzieci na ich terenie opracowano schematy funkcjonalno-przestrzenne ogrodu rehabilitacyjno-integracyjnego przy sanatorium oraz przy przedszkolu integracyjnym. Określono aktywności dziecięce, jakie powinny mieć miejsce w takim ogrodzie, rodzaje urządzeń zabawowych szczególnie przydatnych w rehabilitacji przez zabawę, sposoby nadzorowania zajęć przez opiekunów oraz potrzeby specjalnych ogrodów dziecięcych w zakresie kwalifikacji personelu. W efekcie przeprowadzonych badań powstał model sferyczno-pasmowy dziecięcych ogrodów rehabilitacyjno-integracyjnych, obrazujący związki i zależności między poszczególnymi wnętrzami ogrodowymi oraz wpływ różnorodnych czynników na kształt i charakter tych wnętrz. Model przedstawia też wpływ integracji na proces leczenia dzieci i role ogrodu w tym procesie.

Renata Giedych (2002)
Problematyka kształtowania terenów zieleni na poziomie planowania miejscowego.
Celem pracy była identyfikacja zasad kształtowania terenów zieleni, wynikających z funkcjonujących w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat przepisów prawnych związanych z gospodarką przestrzenną oraz określenie ram standardowego opracowania dotyczącego kształtowania terenów zieleni, które w swym założeniu stanowić powinno integralną część instrumentów planistycznych. Przedmiotem badań były mocowane prawnie przesłanki do kształtowania terenów zieleni, wskazujące tak na wykładnię prawną tego pojęcia jak i na zasady i instrumenty ich kształtowania. Przesłanki te zawarte były w nie tylko aktach prawnych związanych gospodarką przestrzenną, ale także w ustawach i rozporządzeniach regulujących zagadnienia ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, gospodarki terenami oraz zagadnienia związane z zadaniami samorządów terytorialnych.

Ewa Kaliszuk (2003)
Metody identyfikacji i oceny systemu przyrodniczego miasta na przykładzie Warszawy.
Celem pracy było opracowanie metody identyfikacji systemu przyrodniczego miasta rozumianego zgodnie z założeniami koncepcji B. Szulczewskiej i J. Kaftana (1996) oraz jego oceny do wykorzystania w procesie planowania rozwoju przestrzennego. Praca została zrealizowana na powierzchni kluczowej, za którą obrano fragment lewobrzeżnej Warszawy. Wyznaczenie systemu przyrodniczego poprzedzono diagnozą stanu środowiska przyrodniczego. W efekcie wskazano obszary, które ze względu na swoje cechy umożliwiają przebieg procesów przyrodniczych, uznanych za priorytetowe. Delimitacji systemu przyrodniczego miasta dokonano w dwóch etapach. W pierwszym wyznaczono trzy podsystemy: klimatyczny, hydrologiczny i biologiczny, wykorzystując bezpośrednio wyniki etapu analityczno-diagnostycznego. Każdy z nich został zaprezentowany w dwóch scenariuszach: minimum i optymalnym. Scenariusz minimum przedstawia układ, jaki powinien zostać zachowany bez zmian prowadzących do jego degradacji. Scenariusz optymalny jest obrazem danego podsystemu, rozszerzonym o takie tereny, które jako predysponowane do pełnienia poszczególnych funkcji przyrodniczych powinny wspomagać wersję podstawową. W drugim etapie wyznaczono pełną wersję systemu przyrodniczego miasta, poprzez nałożenie poszczególnych podsystemów. W rezultacie uzyskano trzon systemu oraz jego rozszerzenie. Ocenę systemu przyrodniczego miasta przeprowadzono w celu: weryfikacji teoretycznych założeń koncepcji wyjściowej, a także prognozowanie zmian przestrzenno-funkcjonalnych systemu przyrodniczego miasta, jakie nastąpią w wyniku realizacji ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy. W pierwszym przypadku zastosowano ocenę opisową, w drugim ocenę prognostyczną z wykorzystaniem metody analogii przestrzenno-czasowej. W prezentowanej dysertacji części analityczno-diagnostyczną oraz ocenę prognostyczną wykonano korzystając z programu ArcView należącego do pakietu GIS.


Kinga Kimic (2003)
Wartości parków publicznych XIX wieku.
Celem pracy było poznanie genezy i kierunków rozwoju założeń ogrodowych o charakterze publicznym ze szczególnym uwzględnieniem parków publicznych tworzonych w XIX wieku, a na tym tle poznanie głównej idei polskich parków publicznych powstałych w XIX wieku oraz określenie ich nadrzędnych wartości w oparciu o aspekty przyrodnicze, humanistyczne i ekonomiczne. Zakres badań ogólnych pod względem czasowym obejmował okres od Starożytności do XIX wieku. Badania szczegółowe prowadzone były w latach 1999-2002 w polskich parkach publicznych powstałych w XIX wieku i znajdujących się w wybranych miastach Polski: Kaliszu, Kielcach, Lublinie, Tarnowie, Wrocławiu, Warszawie i Łodzi. Badania i analizy obejmowały program, kompozycję i formy wypoczynku realizowane w tych obiektach, co umożliwiło dokonanie charakterystyki tych obiektów w zakresie wymienionych aspektów w różnych okresach ich istnienia - określenie ich indywidualnych i wspólnych cech, ocenę kierunku przemian. W wyniku przeprowadzonych badań i analiz określone zostały wartości przyrodnicze, humanistyczne i ekonomiczne polskich dziewiętnastowiecznych parków publicznych, które powinny być w nich przywrócone i kontynuowane obecnie wobec pogarszającego się ich stanu zachowania.


Jan Łukaszkiewicz (2007)
Możliwości określania wieku niektórych gatunków drzew w miastach na podstawie wybranych parametrów dendrometrycznych.
Znajomość wieku drzew jest ważna dla wielu specjalistów zajmujących się drzewami. Celem pracy było zbadanie możliwości określania wieku drzew ulicznych z gatunków: lipa drobnolistna, jesion wyniosły, kasztanowiec pospolity, w oparciu o łatwe do zmierzenia parametry dendrometryczne takie, jak: pierśnica lub wysokość drzew. Wyjaśnienie związków parametrów dendrometrycznych z wiekiem drzew dawałoby podstawę do opracowania nieinwazyjnej metody oceny wieku drzew rosnących w warunkach miejskich – wzdłuż ulic i dróg. Badania prowadzone były w trzech etapach. Pierwszy obejmował identyfikację i pomiary grup drzew o znanym wieku, rosnących w podobnych warunkach siedliskowych (zadrzewienia przyuliczne i przydrożne na terenie Warszawy) oraz analizę statystyczną zebranych danych. Drugi etap stanowił opracowanie modeli regresji prosto- i krzywoliniowej opisujących wzrost drzew w czasie. Uzyskane współczynniki r2 wykazały w większości przypadków, że 90 % zmienności wartości „wiek” tłumaczone było zmiennością wartości pierśnicy lub wysokości. Trzecim etapem była weryfikacja opracowanych modeli regresyjnych na niezależnych grupach wiekowych drzew. Różnice w odczycie pomiędzy wiekiem rzeczywistym a średnią wieku wyliczonego modelami w większości wypadków nie przekraczały +/-15%. Porównano również skuteczność modeli regresyjnych z tabelami wiekowymi drzew oraz z wynikami pomiarów wieku rezystografem. Wyniki uzyskane tabelami były dużo mniej dokładne. W odniesieniu do rezystografu prezentowana metoda wykazała wysoką zgodność wyników. Otrzymane modele mogą posłużyć do określania z dużym prawdopodobieństwem wieku drzew z trzech badanych gatunków, rosnących w zadrzewieniach ulicznych i przydrożnych i alejowych.
Rezultatem badań było opracowanie regresyjnych modeli wiekowych dla drzew z gatunków: lipa drobnolistna, jesion wyniosły, kasztanowiec pospolity, rosnących w warunkach miejskich (ulicznych). Opisywana metoda dotyczy nieinwazyjnego określania średniego wieku dla grup drzew. W takim wypadku błąd popełniany przy odczycie wieku nie przekracza +/-15%. Dużą zaletą tej metody jest możliwość graficznej interpretacji wzrostu drzew w funkcji czasu (krzywe wiekowe i nomogramy). Pomiary w terenie nie są skomplikowane - opierają się na parametrach dendrometrycznych: pierśnicy i wysokości drzew. Prezentowane badania są podstawą do opracowania metody bardziej uniwersalnej. Metoda na tym etapie zaawansowania ma charakter rozwojowy i może być z czasem rozbudowywana o kolejne gatunki drzew. Uzyskane do tej pory wyniki powinny stanowić punkt wyjścia do zakrojonych na szerszą skalę badań populacji drzew ulicznych, w celu określenia zależności ich parametrów dendrometrycznych od wieku. Ponadto w przyszłości istnieje możliwość ujęcia opracowanych wieloczynnikowych modeli regresji w postaci programu komputerowego. Program tego rodzaju dokonywałby obliczenia wieku drzew na podstawie zinwentaryzowanych parametrów dendrometrycznych.


Andrzej Niemirski (1987)
Metodyka programowania terenów wypoczynkowych w miastach średniej wielkości na przykładzie m. Chełm.
Celem opracowania jest wskazanie sposobu postępowania zapewniającego właściwe zaprogramowanie terenów wypoczynkowych w miastach średniej wielkości dla określonego przedziału czasu. Przedmiotem opracowania jest program miejskich terenów wypoczynkowych, który określa cele projektowe w zakresie kształtowania struktury funkcjonalnej oraz sposoby ich realizacji, dobór elementów ustalony w oparciu o analizę preferencji mieszkańców i wskazania dotyczące etapowania realizacji oraz założenia do programów szczegółowych obiektów. Przedmiotem programowania są miejskie tereny wypoczynkowe, które są samodzielnymi ogólno lub ograniczenie dostępnymi obiektami. Zalicza się do nich parki, ośrodki wypoczynku świątecznego, ogrody działkowe, tereny sportowe, ogrody jordanowskie, lasy komunalne, cmentarze, zieleńce, ciągi piesze, promenady i bulwary. metodyka programowania składa się z trzech zasadniczych etapów. Etap I określa problemy związane z kształtowaniem terenów wypoczynkowych, poprzez ustalanie celów programowania i warunków ich realizacji. Etap II ma na celu ustalenie struktury terenów wypoczynkowych w oparciu o analizę preferencji społecznych w zakresie wypoczynku na otwartym powietrzu. Etap III ma na celu określenie wskazań do programów szczegółowych obiektów wypoczynkowych i etapowania realizacji. W oparciu o przyjętą metodykę opracowano program terenów wypoczynkowych miasta Chełm na okres do 1995 roku. Wskazania do etapowania realizacji oparte zostały o zasadę tworzenia kolejnych ogniw projektowanego układu, przy czym każdy kolejny fragment zaspokaja bieżące potrzeby mieszkańców w miarę rozwoju jednostek mieszkaniowych. Przedstawiona metodyka programowania ma charakter uniwersalny na poziomie planowania miejscowego i może być zastosowana w procesie planowania miast innej kategorii. Przyjęta metodyka wymaga uwzględnienia preferencji społecznych dotyczących wypoczynku w przestrzeni otwartej, które uwzględnione są na każdym etapie prac nad programem. Opracowana metodyka daje podstawy do prowadzenia dalszych prac mających na celu zastosowanie w tym procesie techniki komputerowej w zakresie przetwarzania i przechowywania informacji wejściowych.


Edyta Rosłon-Szeryńska (2006)
Opracowanie metody oceny zagrożenia powodowanego przez drzewa o osłabionej statyce.
Wiele drzew w miastach, łamiąc się lub wywracając, powoduje groźne wypadki ludzi oraz wyrządza poważne szkody materialne. Aby zapobiec tym wypadkom w niektórych krajach, m.in. w Niemczech i USA prowadzi się kontrolę statyki drzew. Powstało wiele metod badających ocenę stabilności drzewa. W Polsce problem statyki drzew bada się wyłącznie w odniesieniu do drzew leśnych. Celem badań jest opracowanie metody oceny zagrożenia powodowanego przez drzewa w przestrzeni zurbanizowanej. W pracy analizowano wizualne metody służące do oceny zagrożenia powodowanego przez drzewa o osłabionej statyce. W ramach badań empirycznych zinwentaryzowano 261 drzew złamanych lub wywróconych w obszarze zurbanizowanym w regionie Mazowsza. Metoda oceny drzew zagrażających bezpieczeństwu powstała w oparciu o badania teoretyczne i empiryczne. Składa się z następujących parametrów: a) prawdopodobieństwo upadku drzewa, b) prawdopodobieństwo zagrożenia celu, c) prawdopodobieństwo poważnego skutku, d) możliwości minimalizacji zagrożenia. Metodę poddano weryfikacji. Spełniła ona wymogi metod oceny ryzyka. Jest nieinwazyjna, obiektywna, możliwa do wykorzystania w każdych warunkach bez specjalistycznych przyrządów i nie wymaga dużego doświadczenia.

Violetta Stefanowska-Nowak (2003)
Planista Johann Larass i jego założenia ogrodowe w Polsce na tle sztuki ogrodowej w II połowie XIX wieku
Celem pracy było określenie warsztatu planistycznego nieznanego dotychczas planisty Johana Larassa tworzacego założenia pałacowo-parkowe i dworsko-parkowe w II poł. XIX w. na terenie Prus Wschodnich i Zachodnich oraz jego ocena na tle ówczesnej sztuki ogrodowej w Polsce i w Europie. Celem pracy było również przedstawienie wybranych, zrealizowanych założeń autorstwa Johanna Larassa i określenie w oparciu o ich obecny stan przetrwania problematyki konserwatorskiej dotyczącej zachowanych obiektów. Praca obejmuje obszar dawnych Prus Wschodnich, Zachodnich, Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Branderburgii. Twórczość J. Larassa została scharakteryzowana w oparciu o projekty powstałe w latach 1863-1891. Pracasklada się z dwóch części: opisowej i katalogu wybranych parków autorstwa J. Larassa. Część opisowa zawiera charakterystykę sztuki ogrodowej w II poł. XIX w. w Anglii, Francji, Niemczech i w Polsce, także charakterystykę życia i twórczości J. Larassa, szczegółowo opracowaną analizę węzłowych problemów twórczości J. Larassa, porównanie kompozycji parków tego autora z twórczością innych europejskich planistów parków krajobrazowych oraz omówienie obecnego stanu przetrwania parków J. Larassa. katalog zawiera analizę 14 zrealizowanych obiektów J. Larassa.
Piotr Wałdykowski (2010)
Wpływ ścieżek turystycznych i dróg na współczesny rozwój rzeźby w Gorczańskim Parku Narodowym i jego otulinie

Celem pracy było określenie roli ścieżek turystycznych i dróg w systemie denudacyjnym Gorców.
W górach średnich klimatu umiarkowanego stanowią one główne powierzchnie w obrębie których najdynamiczniej przebiegają procesy morfogenetyczne. Tempo zmian jest porównywalne z tymi, jakie zachodzą w korytach potoków. Z tego powodu przyjęto założenie, że rozwój rozcięć związanych z drogami i ścieżkami bezpośrednio przekłada się na tempo i kierunki współczesnego rozczłonkowywania stoków i den dolin. W ramach pracy przeprowadzono szczegółowe kartowanie geomorfologiczne dróg i ścieżek z zastosowaniem metody raptularzowej (łącznie około 380 km) oraz ropoznano cechy jakościowe i ilościowe warunkujące przebieg procesów morfogenetycznych. Określono w ten sposób wykształcenie i funkcjonowanie powierzchni związanych z rozcięciami dróg i ścieżek. Wynikiem tego postępowania było wyodrębnienie typów dróg i ścieżek ze względu na ich rolę rzeźbotwórczą. Dokonując powtarzanych pomiarów geodezyjnych tempa rozcinania oraz wielkości spłukiwania określono współczesną dynamikę przekształceń w obrębie tych powierzchni. Aby określić jak trwałe są to formy, analizowano dynamikę rozwoju sieci dróg i ścieżek od końca XVIII wieku do współczesności na podstawie archiwalnych austriackich i polskich map topograficznych. Powiązanie tych informacji z danymi z kartowania geomorfologicznego oraz szczegółowych pomiarów geodezyjnych pozwoliło opracować schematy rozwoju rozcięć drogowych. Specyfiką obszaru badań były liczne, dobrze udokumentowane zmiany użytkowania ziemi. Najważniejszy ich etap jest współcześnie związany z powstaniem Gorczańskiego Parku Narodowego. Porównanie zmian zachodzących w Parku z sytuacją w jego otulinie pozwoliło określić różnice dynamiki przekształceń rzeźby wzdłuż dróg i ścieżek uwarunkowanych użytkowaniem. Analizy wykonane na potrzeby pracy pozwoliły określić istotny wpływ powierzchni dróg i ścieżek na kierunek, dynamikę i uwarunkowania rozwoju rzeźby obszaru opracowania. Mogą one stanowić materiał porównawczy do badań w innych obszarach.