Katedra Architektury Krajobrazu SGGW

prof. Alfons Zielonko (1907-1999)

Alfons Zielonko urodził się w 20 września 1907 roku w Białymstoku. W 1927 ukończył Państwową Średnią Szkołę Ogrodniczą w Wilnie uzyskując dyplom technika ogrodnika. Od 1927 roku pracuje w Biurze Projektów Dyrekcji Ogrodów Miejskich w Katowicach. W 1933 roku rozpoczął pracę w Państwowej Średniej Szkole Ogrodniczej w Wilnie jako instruktor, a następnie nauczyciel ogrodnictwa ozdobnego. W tym czasie wykonał szereg projektów dla obiektów zlokalizowanych na Wileńszczyźnie. W 1936 roku Alfons Zielonko ukończył Wydział Ogrodnictwa Ozdobnego w Państwowej Szkole Ogrodniczej w Poznaniu, uzyskując tytuł dyplomowanego ogrodnika. W roku 1937 otrzymuje I nagrodę w konkursie Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za projekt zagospodarowania przestrzennego Państwowej Średniej Szkoły Ogrodniczej w Ursynowie ze wskazaniem do realizacji. Wyróżnienie tej pracy spowodowało przeniesienie w 1937 roku z Wilna do Państwowej Średniej Szkoły Ogrodniczej w Warszawie, gdzie prowadził wykłady z zakresu ogrodnictwa ozdobnego do wybuchu II wojny światowej. W końcu 1938 roku przeniósł Szkołę Ogrodniczą do Ursynowa. W 1939 roku otrzymał dyplom nauczyciela z prawem nauczania w szkołach średnich. W okresie okupacji Alfons Zielonko pracuje jako nauczyciel i wicedyrektor Szkoły Ogrodniczej II stopnia w Ursynowie oraz od 1940 1944 roku jako wykładowca w Miejskiej Szkole Ogrodniczo-Rolniczej II stopnia. Od 1941 roku prowadzi zajęcia na tajnych kompletach SGGW. Po wyzwoleniu pełni funkcję wicedyrektora i dyrektora Państwowego Liceum Ogrodniczego w Ursynowie do 1950 roku, wówczas otrzymuje polecenie likwidacji Liceum Ogrodnictwa i rozpoczyna przygotowania projektów do budowy Centralnej Szkoły Spółdzielni Produkcyjnych. W 1946 roku A. Zielonko ukończył Wydział Ogrodniczy SGGW i otrzymał dyplom inżyniera ogrodnika w zakresie architektury krajobrazu i parkoznawstwa. Promotorem pracy dyplomowej pt. "Projekt rozplanowania terenu Państwowego Liceum Ogrodniczego w Ursynowie" był prof. F. Krzywda Polkowski.

Dzięki staraniom profesora A. Zielonki w 1954 roku powołano na Wydziale Ogrodniczym SGGW Sekcję Kształtowania Terenów Zieleni, przekształconą w 1970 roku w Instytut Kształtowania Terenów Zieleni i Ochrony Przyrody, którego zostaje dyrektorem i pełni tę funkcję do października 1977 roku, kiedy przechodzi na emeryturę. Działalność naukowo badawcza profesora Alfonsa Zielonko koncentrowała się wokół problemów planowania, a w szczególności zasad tworzenia normatywów i wskaźników na potrzeby kształtowania terenów zieleni miast. Profesor Alfons Zielonko był prodziekanem Wydziału Ogrodniczego w latach 1950 - 1953 oraz prorektorem SGGW w latach 1953 - 1962 i 1965 - 1969. Jako prorektor do spraw rozbudowy uczelni przyczynił się walnie do uzyskania dla SGGW gruntów Ursynowa oraz innych gruntów na potrzeby rozbudowy tego ośrodka akademickiego. Uchwałą z dnia 23 lutego 1987 roku Senat SGGW AR w Warszawie na wniosek Rady Wydziału Ogrodniczego nadał prof. dr Alfonsowi Zielonko tytuł Doctora Honoris Causa. Dorobek naukowy profesora obejmuje: 14 prac naukowo badawczych, 74 prace popularno naukowe, 54 recenzje prac naukowych. Był promotorem 9 doktoratów i 169 prac magisterskich. Na dorobek projektowy profesora składają się 36 projekty różnych obiektów terenów zieleni. Na wystawach ogrodniczych w Warszawie /1931r. /, w Łodzi /1936r. / i we Lwowie /1936r. / za prace projektowe zdobywa srebrne medale.W latach 1949 1950 pracował w Pracowni Zieleni przy Zakładzie Osiedli Robotniczych. Był również współorganizatorem Pracowni Zieleni w Centralnym Biurze Projektów Architektonicznych i Budownictwa w Warszawie. W latach 1950 1953 pracuje także w Instytucie Urbanistyki i Architektury w Zakładzie Zieleni, gdzie opracował m. in. normatywy urbanistyczne dla terenów zieleni. Z Wydziałem Ogrodniczym SGGW związał się w 1946 roku. Magistra inżyniera Alfonsa Zielonko powołano na stanowisko adiunkta powierzając Mu nauczanie grupy specjalizującej się w zakresie architektury krajobrazu i parkoznawstwa. W 1950 roku otrzymał nominację na zastępcę profesora. Prof. A. Zielonko przyczynił się do utworzenia w roku akademickim 1951/1952 Katedry Kształtowania i Zdobienia Krajobrazu, a w 1952 roku zostaje jej kierownikiem. Stopień doktora nauk agrotechnicznych uzyskuje w 1952 roku na podstawie rozprawy pt. " Wytyczne i wskaźniki dla projektowania miejskich terenów zielonych", której promotorem był prof. S. Wójcicki. W roku 1954 Centralna Komisja Kwalifikacyjna dla Pracowników Nauki przyznała Mu tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1969 roku Rada Państwa nadała tytuł profesora zwyczajnego nauk rolniczych.

Profesor A. Zielonko powołał czasopismo "Ogród, Park, Krajobraz" przekształcone następnie w miesięcznik"Ogrodnictwo", którego był redaktorem naczelnym przez 20 lat. W tym czasie publikuje ponad 100 artykułów popularyzujących architekturę krajobrazu. Profesor A. Zielonko piastował liczne funkcje w organizacjach zawodowych, społecznych i politycznych. Był założycielem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa w Naczelnej Organizacji Technicznej, którego przez 18 lat był prezesem, był także prezesem Polskiego Towarzystwa Miłośników Róż, wiceprezesem Polskiego Związku Działkowców. Był także członkiem Stowarzyszenia Architektów Polskich, Towarzystwa Urbanistów Polskich, Sekcji Dendrologicznej Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Sekcji Architektury Krajobrazu V Komitetu Nauk Ogrodniczych Polskiej Akademii Nauk. Był członkiem rady naukowej Instytutu Urbanistyki i Architektury, Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Brał również udział w pracach Komisji Opieki nad Cmentarzami i Kwaterami Wojennymi. Za zasługi na polu nauki i dydaktyki otrzymał dwukrotnie nagrody Ministra Szkolnictwa Wyższego I i II stopnia oraz Medal Zasłużonego Nauczyciela. Poza tym odznaczony był wieloma odznaczeniami państwowymi, a także Złotym Medalem za rozwój ogrodnictwa polskiego im. B. Rumińskiego.

PRACE PROJEKTOWE:

  • Projekt zieleńca im. Londzina w Katowicach;
  • Projekt ogrodu przedszkola w Dąbrowie Górniczej;
  • Projekt zwierzyńca w Parku Kościuszki w Katowicach;
  • Projekt typowego ogrodu działkowego w Katowicach;
  • Projekt stanicy harcerskiej;
  • Projekt ogrodu przy Szkole Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej;
  • Projekt zagospodarowania terenu schroniska nad jeziorem Narocz;
  • Projekt zagospodarowania terenu schroniska nad jeziorem Netta;
  • Projekt strzelnicy małokalibrowej w Wilnie;
  • Projekt zagospodarowania terenu przy Szkole Rzemiosł Przemysłowych w Wilnie;
  • Projekty typowych ogrodów przyszkolnych;
  • Projekt zagospodarowania terenu ośrodka sportów wodnych w Serwach;
  • Projekt ogrodu szkolnego przy Państwowym Gimnazjum w Lidzie;
  • Projekt zagospodarowania teren sportów wodnych w Jeziorach koło Grodna;
  • Projekt zagospodarowania Ośrodka Harcerskiego w Niesłuczy nad jeziorem Narocz;
  • Projekt zagospodarowania terenu Państwowej Średniej Szkoły Ogrodniczej w Wilnie. W tym: strzelnicy i basenu pływackiego;
  • Projekt Parku Ludowego w Poznaniu;
  • Projekt zieleni dla fabryk i osiedla mieszkaniowego w Żychlinie /współautor W. Niemirski/;
  • Projekt Cmentarza Obozu Straceń w Treblińce / współautor W. Niemirski /;
  • Projekt techniczny Ogrodu Botanicznego w Łodzi;
  • Projekt zagospodarowania przestrzennego osiedla Szombierki;
  • Projekt zagospodarowania terenu Centralnej Szkoły Spółdzielni Produkcyjnych w Ursynowie;„Projekt ogródka działkowego” 1931 (reprodukcja fotografii ze zbiorów Katedry Architektury Krajobrazu SGGW)

KONKURSY:

  • I nagroda w konkursie na projekt zagospodarowania przestrzennego Szkoły Ogrodniczej w Ursynowie;
  • I nagroda w konkursie na projekt monumentu ku czci pomordowanych w Treblince /współautor W. Niemirski/;
  • I nagroda w konkursie na projekt Ogrodu Botanicznego w Łodzi. /współautor W. Niemirski/;
  • Wyróżnienie w konkursie na projekt urbanistyczny dzielnicy uniwersyteckiej w Lublinie /współautorzy F. Krzywda Polkowski, W. Niemirski/;

Opracowali: A. Majdecka-Strzeżek, A. Niemirski, M. Szumański na podstawie: Niemirski A. 1995. „Franciszek Krzywda Polkowski /1881-1949/” [w:] ”Architekci krajobrazu absolwenci SGGW w latach 1931-1990” [w:] „Diariusz Katedry Projektowania w Architekturze Krajobrazu” zeszyt 2. / wydanie specjalne z okazji I–go Festiwalu Architektury Krajobrazu/ Wydawnictwo „Fundacja Rozwój SGGW”, W-wa.